Top
prawo-pracy-praca-uk

Co powinien wiedzieć każdy kto pracuje w UK?

W Wielkiej Brytanii pracuje ponad 30 milionów ludzi, to połowa z tych wszystkich, którzy tu mieszkają. Każdy ko pracuje legalnie w UK ma zapewnione pewne prawa, które nazywają się prawami pracowniczymi. Oczywiście każda sytuacja jest inna i żeby stwierdzić czy Twój pracodawca nie łamie prawa, trzeba by się jej przyjrzeć bliżej.

Na początku jednak skupmy się na podstawach.

 

Osoba zatrudniona a pracownik

W Anglii, o ile nie jesteś osobą samozatrudnioną, to Twój status określa się jako osoby zatrudnionej, czyli employee lub pracownika, czyli worker. To czym te dwa określenia się różnią, wymienię poniżej w kilku punktach. Generalnie mówiąc, pracownik jest kimś pomiędzy osobą zatrudnioną, a samozatrudnią i ma niestety mniej zapewnionych praw niż osoba zatrudniona.

Osoba zatrudniona (employee), to ktoś kto ma ze swoim pracodawcą umowę na piśmie, w której określone są warunki zatrudnienia (np. godziny pracy, ilość dni urlopu, itp.). Taka osoba ma przeważnie “nad sobą” kogoś kto zleca mu obowiązki i nadzoruje ich wykonanie. Przede wszystkim, w przypadku osoby zatrudnionej to pracodawca ma obowiązek płacić podatek i składki na ubezpieczenie społeczne.

Jeśli natomiast chodzi o pracownika (worker) to również posiada on umowę, niekoniecznie jednak na piśmie. Pracownik może, ale nie musi przyjąć, zleconego mu zadania, ale to właśnie za czas wykonywania go ma płacone. Taka osoba zazwyczaj pracuje na tzw. umowy zero.

O rodzajach umów napiszę w kolejnym poście.

 

Godziny pracy

Zgodnie z prawem brytyjskim, nie można pracować dłużej niż 48 godzin tygodniowo. Ale oczywiście jak w każdej regule, tak i w tej istnieje wyjątek, a nawet kilka wyjątków. Pierwszy z nich dotyczy osób, które mają mniej niż 18 lat. Niepełnoletni mogą pracować maksymalnie do 40 godzin tygodniowo i do 8 godzin dziennie.

Inne wyjątki dotyczą rodzaju wykonywanych zawodów, na przykład ochrony, żeglarzy, policji, czy oczywiście sił zbrojnych. Dodatkowo, kto chce może pisemnie wyrazić zgodę na to, żeby pracować więcej niż 48 godzin tygodniowo.

 

Urlop

Prawo do urlopu przysługuje oczywiście każdemu. Dla osób, które pracują na pełny etat jest to 5,6 tygodni, a inaczej mówiąc 28 dni w ciągu roku. Jeśli jednak pracujesz na pół etatu to Twój urlop zostaje obliczony proporcjonalnie. Przykład: jeśli pracujesz 2 dni w tygodniu, to są one mnożone razy 5,6 i stąd wiesz, że należy Ci się 11,2 dni wolnych.

Niestety nikomu nie przysługuje więcej niż maksymalnie 28 dni urlopu w ciągu roku. Pracodawca może natomiast dobrowolnie przydzielić Ci więcej.

Więcej na ten temat możesz znaleźć w wywiadzie udzielonym przez mojego narzeczonego.

 

Zarobki

Najniższa stawka godzinowa wynosi od niedawna £7,50 jeśli ukończyłeś 25 lat. Dla młodszych sytuacja nie wygląda tak korzystnie, bo dla osób między 21 a 25 rokiem życia to stawka minimalna wynosi £7,05. A dla młodszych, ale nadal pełnoletnich £5,60 za godzinę.

Poza tym, w samym Londynie, czyli w miejscu gdzie mieszkam, istnieje coś takiego, co nazywa się London Living Wage. Jest to kwota oparta na tym, ile wydaje się “na życie”, bo jak wiadomo Londyn tanim miastem nie jest. Stawka ta wynosi £9.75, ale uwaga! pracodawca nie ma obowiązku jej przestrzegać i to czy będziesz tyle zarabiał czy nie zależy tylko od jego dobrej woli.

 

Wypowiedzenie umowy

Pominę sytuację, w której to my chcemy zrezygnować z pracy, dlatego że w takim wypadku pracodawca bardzo często “idzie nam na rękę”. I nawet jeśli umowa przewiduje, że nasz okres wypowiedzenia jest taki a nie inny, a my chcemy odejść, nikt nas nie będzie trzymał w pracy na siłę.

Sytuacja jest jednak inna, kiedy zostajemy zwolnieni. Jeśli pracujemy więcej niż miesiąc ale mniej niż dwa lata w jakimś miejscu, pracodawca musi nam dać co najmniej tydzień okresu wypowiedzenia umowy. Przy przepracowaniu okresu między dwa a dwanaście lat – dostajemy jeden tydzień na każdy przepracowany rok. Powyżej dwunastu lat ten czas wynosi dwanaście tygodni.

Wyjątek stanowi zapłata zamiast okresu wypowiedzenia, czyli tzw. ‘payment in lieu of notice’. Oznacza to tyle, że nie będziesz już pracować po wypowiedzeniu umowy. A zamiast tego dostajesz od swojego pracodawcy wynagrodzenie, które otrzymałbyś, gdybyś nadal był zatrudniony w tym miejscu.

 

To na razie tyle z podstawowych podstaw, które powinien wiedzieć każdy kto pracuje bądź zamierza pracować w Wielkiej Brytanii. Temat jest dosyć obszerny, ale od czegoś trzeba zacząć :)

 

A może macie jakieś pytania odnośnie praw pracowników? Albo może chcecie, żebym poruszyła jakiś konkretny jeżeli chodzi o prawo w Wielkiej Brytanii?